ISSN (Print) - 0012-9976 | ISSN (Online) - 2349-8846

అసమ్మతి వ్యక్తం చేస్తే నక్సలైట్లే?!

.

 

The translations of EPW Editorials have been made possible by a generous grant from the H T Parekh Foundation, Mumbai. The translations of English-language Editorials into other languages spoken in India is an attempt to engage with a wider, more diverse audience. In case of any discrepancy in the translation, the English-language original will prevail.

 

మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల కొంతమంది ప్రసిద్ధ సామాజిక కార్యకర్తలను అరెస్టు చేయడం, ఇద్దరు దళిత మేధావుల ఇళ్లపై దాడి చేయడం ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో అసమ్మతి వ్యక్తం చేయడాన్ని అణచివేయడమే. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇలా అరెస్టులు చేయడం రెండు ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది: మొదటిది అనుమానం ఉన్న వారినందరినీ ప్రభుత్వం "నక్సలైట్లు" అని ఎందుకు ముద్ర వేస్తోంది? రెండవది ప్రభుత్వ హోం శాఖ దానికి ప్రతీక అయిన పోలీసు వ్యవస్థ అతిగా వ్యవహరించినప్పుడు నిర్బంధానికి గురైన ఇలాంటి మేధావులు సామాజికంగా, నైతికంగా చెల్లించవలసిన మూల్యం ఏమిటి?

మేధావులు సామాజిక కార్యకర్తలు "శాంతి భద్రతలకు" భంగం కలిగిస్తున్నారని మహారాష్ట్రలో అధికారంలో ఉన్న భారతీయ జనతా పార్టీ, శివ సేన భావిస్తున్నాయి. దీనికీ రెండు కారణాలున్నాయి. మొదటిది 2019 ఎన్నికలలో తమకు గడ్డు పరిస్థితి ఎదురవుతుందని అధికారంలో ఉన్న ఈ పార్టీలు భయపడుతున్నాయి. అందువల్ల శాంతి భద్రతల సమస్యను ఎదుర్కోవడానికి నక్సలైట్లన్న ముద్ర వేయాలి. భీమా-కోరేగావ్ ఉదంతం సందర్భంగా ఇలా నక్సలైట్లు అని చెప్పడం పాలకవర్గాలకు ఉపకరించింది. రెండవది మీడియా ద్వారా, ఇతర ప్రచార పద్ధతుల ద్వారా నక్సలైట్లు జాతీయతా భావం ఉన్న వారు కాదు అని ప్రచారం చేయడం సులభం అనుకున్నారు. తద్వారా ప్రజలలో ముఖ్యంగా పట్టణ ప్రాంత ప్రజానీకంలో ప్రజలను వేధిస్తున్న ద్రవ్యోల్బణం, సుపరిపాలన అవసరం గురించి గందరగోళం సృష్టించాలని ప్రయత్నిస్తున్నారు. సామాజిక, ఆర్థిక రంగాలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఘోరంగా విఫలమైనందువల్ల జనంలో ఈ విషయమై ఆదోళన ఉండడం సహజం.

రెండవది కేంద్ర ప్రభుత్వం, ముఖ్యంగా మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం "పట్టణ నక్సలైట్లు" అన్న మాట చెలామణిలోకి తీసుకొచ్చాయి. హేతువాద, సామాజిక కార్యకర్తలైన నరేంద్ర ధబోల్కర్, గోవింద్ పన్సారే, ఎం.ఎం. కల్బుర్గి, గౌరీ లంకేష్ ను హత్య చేసిన వారిని పట్టుకోవడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైనందువల్ల ఆ వైఫల్యం నుంచి ప్రజల దృష్టి మళ్లించడానికి సామాజిక కార్యకర్తలను నిర్బంధించి వారి మీద పట్టణ నక్సలైట్లు అన్న ముద్ర వేయడం అవసరమైంది. మహారాష్ట్ర పోలీసుల ఈ వైఫల్యాన్ని సుప్రీం కోర్టు మందలించినందువల్ల పోలీసులు సామాజిక కార్యకర్తలను అరెస్టు చేసి వారికి మావ్యోయిస్టులతో సంబంధం ఉందని ప్రచారం చేసి తాము ఇలాంటి వారిని కట్టడి చేస్తున్నామని రుజువు చేయదలిచారు. హేతువాదులను హత్య చేయడంలో హిందుత్వ వాదుల ప్రమేయం ఉంది అన్న వాస్తవం నుంచి జనం దృష్టి మరల్చడానికీ తాము అరెస్టు చేసిన సామాజిక కార్యకర్తలకు మావోయిస్టులతో సంబంధం ఉందని నిరూపించ దలిచారు.

అరెస్టు చేసిన వారిని ప్రశ్నించే క్రమంలో వారి నైతికతను దెబ్బ తీయాలన్న ప్రచారం సాగుతోంది. హైదరాబాద్ కు చెందిన దళిత మేధావిని, ఆయన కుటుంబ సభ్యులను ప్రశ్నించిన తీరే దీనికి నిదర్శనం.

ఎవరినో "నక్సల్" అని చిత్రీకరించడంతో రాజ్యం సంతృప్తి పడదు. వారి గురించి భయోత్పాతం సృష్టిస్తుంది. వారి నైతికత మీద దాడి చేస్తుంది. వీరిని అరెస్టు చేయడానికి వారి ఇళ్లకు వెళ్లినప్పుడు పెద్ద ఎత్తున పోలీసు బలగాలను మోహరించి అరెస్టయిన వారు చాలా భయంకరులు అన్న అభిప్రాయం కలిగించారు. ఈ పద్దతి చూసి మేధావులు అవమానంగా భావించారు. దళిత మేధావులు మరింత అవమానంగా భావించారు. పోలీసులు దాడులు చేసినప్పుడు చట్టబద్ధమైన ఏ పద్ధతినీ అనుసరించకుండా సకల నిబంధనలనూ తుంగలో తొక్కారు.

కొన్ని పత్రికలలో వచ్చిన వార్తల ప్రకారం హైదరాబాద్ లో దళిత మేధావిని అరెస్టు చేయడానికి వెళ్లినప్పుడు పోలీసులు వారి కుటుంబ సభ్యులను చాలా అవమానకరమైన ప్రశ్నలు అడిగారు. వాళ్లు అడిగిన కొన్ని ప్రశ్నలు మరీ దురుద్దేశపూర్వకంగా ఉన్నాయి. కులాంతర వివాహాలు బ్రాహ్మణవాద పితృస్వామ్య ప్రమాణాలకు భంగం కలిగిస్తాయిగా వంటి ప్రశ్నలు కూడా అడిగారు. కులతత్వం జీర్ణించుకుపోయిన పోలీసులు తాము చట్టానికి కట్టుబడి పని చేయాలన్న నియమాన్ని కావాలనే వాటంగా విస్మరించారు. వారి కులతత్వం బుసలు కొట్టింది. పోలీసు వ్యవస్థలో కులతత్వం గూడు కట్టుకుపోయి ఉంది. అధికార వర్గం ఈ కులతత్వ రుగ్మతను తొలగించలేకపోయింది. సామాజిక కార్యకర్తలను అరెస్టు చేసిన సందర్భంగానే దళిత మేధావిని అవసరం లేకపోయినా ప్రశ్నించి పోలీసులు తమ కులోన్మాదాన్ని వెల్లడించారు. పోలీసుల ఈ అతి ప్రవర్తన వ్యక్తుల గోపనీయతకు భంగం కలిగించడమే కాక వారు ఎవరిమీద అయితే ప్రశ్నల వర్షం కురిపించారో వారి గౌరవాన్ని కించపరిచేదిగా ఉంది. పోలీసుల ప్రశ్నల పరంపర నైతికతకు స్థానం లేకుండా చేసింది. చట్టానికి కట్టుబడి ప్రభుత్వ నిర్వహణ ఉండాలన్న అంశాన్ని రాజ్య వ్యవస్థ ఏ మాత్రం పాటించడం లేదు. హైదరాబాద్ లో దళిత మేధావులను ప్రశ్నించిన తీరు చూస్తే పోలీసులు ఎంత సేపు జాతీయత అన్న అమూర్తమైన భావనను పరిరక్షించడానికే పరిమితమైనట్టు కనిపిస్తోంది. మనుషులంటే రాజ్య వ్యవస్థకు ఉన్న ఏహ్యభావం మాత్రమే ద్యోతకమవుతోంది. రాజ్యం ఇలాంటి దాష్టీకానికి పాల్పడినందువల్ల సామాజిక కార్యకర్తలు అణగారిన వర్గాల వారి తరఫున నిలబడలేరు. వారి హక్కులను కాపాడడానికి కృషి చేయలేరు.

Back to Top